Mężczyzna zakłada pierwszą rodzinę jeszcze przed ukończeniem dwudziestego roku życia

Potem wiąże się z inną partnerką i ma z nią dzieci, dziesięć lat później, w wieku średnim płodzi kolejne, a czasami jeszcze zostaje ojcem, gdy zbliża się już do starości. U kobiet między końcem czwartej a początkiem piątej dekady życia następuje przekwitanie i nie mogą one cofnąć swojego zegara biologicznego. Jeśli kobieta zwleka z założeniem rodziny, decydując się na karierę zawodową, to gdy przekroczy trzydziesty rok życia, presja, by zajść w ciążę, często jest naprawdę ogromna. Są oczywiście także mężczyźni, którzy nie mogą mieć dzieci, co stanowi dla nich poważne źródło stresu, nie ulega bowiem wątpliwości, że przekazanie nazwiska, rodzinnej firmy czy wreszcie dumy rodu to ważne osiągnięcie w oczach większości mężczyzn. Jeśli więc mężczyzna boryka się z problemem bezpłodności, może mieć wrażenie, że zdradził go własny organizm. Najczęściej jednak mężczyźni nie mają kłopotów z płodnością i zaprzątają ich sprawy nie związane z rodziną. Osiągnąwszy pewien wiek, pragnęliby również zdobyć związaną z nim pozycję społeczną, wynagrodzenie i uznanie w oczach otoczenia. Dlatego okrągłe rocznice urodzin wydają się dla mężczyzn szczególnie ważnym wyznacznikiem sukcesu. Gdy daty te zbliżają się, a osiągnięć, których się spodziewali, nic nie zwiastuje, najbliżsi mogą dostrzec u nich oznaki depresji, braku zainteresowania własną pracą, a nawet rozpaczy. Jeśli osiągnięty sukces przerósł ich oczekiwania, zdarza się, że przeciwnie pragną z wielką pompą świętować pięćdziesiątą rocznicę urodzin i sprawia im ona ogromną radość. Pomyślmy przez chwilę ilu kobietom, zaprzątniętym widmem starości, rodzina i przyjaciele przygotowują w ramach niespodzianki huczne przyjęcie, bo właśnie stuknęła im pięćdziesiątka? Ile kobiet w ogóle życzyłoby sobie takiej fety?

STRESOGENNE SKUTKI UPŁYWU CZASU

Upływ czasu jest czynnikiem stresogennym zarówno dla kobiet, jak i dla mężczyzn. Przypomina nam bowiem o tym, że są rzeczy w życiu, na które nie mamy wpływu, a niewielka możliwość oddziaływania na rzeczywistość to olbrzymi stres. Upływ czasu niesie ze sobą poczucie niepewności losu, a mały stopień przewidywalności tego, co nas czeka, to duży stres; przynosi zmiany, a brak poczucia stabilności to także ogromny stres. Lecz upływ czasu posiada dla mężczyzn i kobiet jeszcze inny, bardziej osobisty wymiar. Kobiety mają częstokroć wrażenie, że ich zegar biologiczny „za bardzo się spieszy”. U mężczyzn kolejne rocznice urodzin mogą zrodzić przeświadczenie, że ich zegar, odmierzający odniesione w życiu sukcesy, „spóźnia się”. Ta różnica wskazuje nam na coś więcej niż tylko na odmienną hierarchię wartości; uzmysławia nam, jak bardzo świat kobiet różni się od świata mężczyzn. Analiza prawie trzech milionów aktów zgonu osób, które zmarły śmiercią naturalną, pokazała, że u mężczyzn prawdopodobieństwo śmierci w tygodniu poprzedzającym ich urodziny jest większe niż w jakimkolwiek innym okresie w ciągu roku. To zdumiewające odkrycie pokazuje nam, że dla mężczyzn urodziny stanowią okazję bilansu własnych osiągnięć. Jeżeli ich oczekiwania nie spełniły się, ich życie może „zawisnąć na włosku”.

RÓŻNICE MIĘDZY STRESEM KOBIECYM A MĘSKIM

Kobiet i mężczyzn może być równie stresujące, natomiast czynniki decydujące o stresie i jego objawy rzeczywiście bywają odmienne. Kobiety są podwójnie zagrożone, a to za sprawą ich układu rozrodczego, który zarówno wywołuje stres, jak i jest podatny na jego skutki. I tak kobiety są bardzo wrażliwe na zakłócenia pracy organizmu związane z miesiączką, migrenowe bóle głowy, stany lękowe, depresje i zaburzenia w przyjmowaniu pożywienia, takie jak anoreksja (polegająca na przymusie powstrzymywania się od jedzenia) i bulimia (pochłanianie dużych ilości jedzenia często po to, by je potem zwrócić). Za to mężczyźni wystawieni są na ryzyko wcześniejszego zgonu. Objawy stresu u mężczyzn obejmują jak zobaczymy to szczegółowo później nadciśnienie, wysoki poziom cholesterolu we krwi, zawały serca, alkoholizm i wrzody. Dodatkowym wstydliwym problemem dla mężczyzn są przy tym zaburzenia w funkcjonowaniu narządów płciowych, takie jak przedwczesny wytrysk i problemy ze wzwodem. Stres i jego objawy wynikające z odmiennej psychiki, odmiennych sposobów zachowania, innego charakteru zmian doświadczanych w życiu i innych form presji ze strony rodziców i rówieśników, łącznie z niejednakowymi oczekiwaniami społecznymi są zatem inne dla mężczyzn i inne dla kobiet. W rozdziale tym przyjrzymy się niektórym formom stresu występującym u obojga płci, podając zarazem informacje niezbędne do zrozumienia tego, co na temat stresu przedstawiam w dalszej części książki. Najważniejsze jest jednak to, byśmy zrozumieli, iż rzecz nie w pytaniu: „Kto ma się gorzej?”, ale: „Jak możemy sobie pomóc, by było nam lepiej?”

WALKA STRESÓW

Kobiety i mężczyzn łączy tak wiele. Razem doświadczają radości, razem kochają, razem bawią się i przebywają ze sobą. I oni, i one wiedzą, co to miłość do szaleństwa, wściekłość i rozpacz. Wspólnie doświadczają drobnych goryczy codzienności i wszystkiego, przed czym nie sposób uciec w życiu: korków ulicznych, błędów komputerów, starzenia się rodziców i dorastania dzieci. Nazbyt często jednak żadna ze stron nic nie wie o stresie charakterystycznym dla przeciwnej płci. Bywa, że uskarżanie się kobiet na własne zdrowie odbierane jest przez mężczyzn jedynie jako próba zwrócenia na siebie uwagi, a nie oznaka wewnętrznego napięcia. Z drugiej strony, kobiety często sądzą skrycie, że problemów zdrowotnych mężczyzn nie sposób porównać z dolegliwościami związanymi z menstruacją, ciążą, porodem czy przekwitaniem. Mężczyźni twierdzą z kolei z ironią, że wożenie dzieci do szkoły, zakupy i podejmowanie gości to rzeczywiście bardzo wyczerpujące zajęcia, na co kobiety replikują, że w każdej chwili zamieniłyby te obowiązki na typowo męskie czynności, takie jak mycie samochodu.

Co zrobić, jeśli się żyje z zestresowanym mężczyzną?

Najbardziej jednak natarczywe pytanie, jakie postawiły mi czytelniczki Stresu kobiecego brzmiało: „Co zrobić, jeśli się żyje z zestresowanym mężczyzną?” Najważniejsze pytanie, jakie mogę postawić ci teraz ja, drogi czytelniku, pytanie wymagające niezwłocznej odpowiedzi, brzmi: „Co zrobić, jeśli ty właśnie jesteś owym mężczyzną?” Żeby odpowiedzieć na oba pytania, trzeba wpierw dowiedzieć się jak najwięcej o stresie. Dzięki tej książce zdobędziesz wiedzę o źródłach i skutkach stresu typowego dla mężczyzn a wiedza to potęga. Uzbrojony w nią, możesz rozpoznać wczesne sygnały ostrzegawcze dotyczące stresu i w pełni pojąć presję, jaką wywiera na tobie praca, rodzina i społeczeństwo, jak i jej skutki fizyczne i psychiczne. Co nie mniej ważne, poznasz także krótko- i długofalowe techniki radzenia sobie ze stresem i łagodzenia skutków jego działania, a wszystko po to, by życie z zespołem stresu męskiego uczynić odrobinę łatwiejsze.

Rodzina Co to znaczy zostać mężem po dwudziestu, a czasem i więcej latach przyuczania do roli syna?

Co to znaczy zostać ojcem raz, dwa, a nawet trzy razy w ciągu zaledwie dziesięciu lat, kiedy to z szeregowego pracownika firmy ktoś przeobraża się w osobę pracującą na własny rachunek i w końcu posiadającą własny dom? Co to znaczy, gdy otrzymuje się prawo do „odwiedzania” własnych dzieci, kiedy żyjemy już z kimś innym? Bycie mężem i ojcem w latach dziewięćdziesiątych bardzo daleko odbiega od stabilności, pociągając za sobą wiele dodatkowych wymagań, dotyczących zarówno naszych sił fizycznych, jak i psychicznych. Zycie osobiste Kompulsywna potrzeba współzawodnictwa, przekonanie, że w danym wieku powinno się już w życiu osobistym i zawodowym osiągnąć to czy tamto, presja, by zapewnić byt rodzinie, lęk przed impotencją, chorobą i śmiercią wszystko to są typowe formy męskiego stresu. Niestety większość mężczyzn nie ma pojęcia, jak bardzo są one typowe. Wszystkie te chwile, kiedy wmawiano twojemu mężowi bądź bratu, że „musi być mężczyzną” i powinien „polegać przede wszystkim na sobie”, mogą zaowocować latami stoicyzmu i kanalizowania emocji bądź zupełnego braku zaangażowania emocjonalnego. Dawanie dobrego przykładu uważane jest za rzecz ważniejszą niż umiejętność dania sobie rady z dręczącym nas wewnątrz konfliktem; wiara we własne siły za rzecz ważniejszą od powierników. Stąd pragnienie, by radzić sobie bez pomocy innych, powstrzymuje mężczyznę przed szukaniem rady u terapeuty. Co więcej, wielu spośród mężczyzn, z którymi rozmawiałam, właśnie terapii, obok operacji i śmierci, bało się najbardziej. Gdy mężczyzna nie mówi o swych osobistych problemach, wkrótce przeradzają się one w problemy znane tylko jemu, co z kolei jeszcze bardziej zaprząta jego umysł i w większym stopniu go izoluje.

Kariera zawodowa

Już od najwcześniejszych lat niejeden chłopiec zmaga się z pytaniem dotyczącym tego, kim chce być, kiedy dorośnie. Nie, jakim chce się stać człowiekiem ani w jaki sposób ma żyć, ale właśnie kim być. Wizja przyszłej kariery i przygotowania do niej mogą mu całkowicie przesłonić horyzont. Forma zarobkowania na życie często staje się dla mężczyzny formą kształtowania tożsamości zewnętrznej, a sukces finansowy staje się miarą oceny własnej wartości. Chłopcu od najmłodszych lat wpaja się, że powinien pracować na rodzinę, powinien wytwarzać towary i dobra, dokonywać wyborów i panować nad każdą sytuacją. Kiedy jest mężczyzną, a w pracy pojawiają się nieprzewidywalne okoliczności, na które nie ma wpływu; kiedy upragnione potwierdzenie sukcesu nie nadchodzi; kiedy oczekiwaniom brak realizmu, co w rezultacie otrzymujemy? Stres! A kiedy jedyna odpowiednia decyzja to zrezygnować z chęci panowania nad wszystkim, mężczyzna zaś nie jest w stanie jej podjąć jeszcze większy stres!

Stres typowy dla mężczyzn

Niezależnie od tego, czy jego objawy są widoczne jak na dłoni, czy też oddziałuje z ukrycia i niepostrzeżenie, wiąże się z jednym z czterech poniższych aspektów naszej egzystencji, na których musimy się skoncentrować. Są to: Funkcjonowanie naszego organizmu. Dla chłopca i nastolatka liczą się wzrost, waga i sprawność fizyczna (przede wszystkim jednak jak pokazują to wszystkie badania wzrost). Dodajmy do tego cechującą młodego mężczyznę troskę o własne możliwości seksualne i pytanie o to, czy ma się dostatecznie dużo wigoru, dręczące osobę w wieku średnim. Kolejnym obiektem troski jest własne zdrowie. I nie bez powodu. Mężczyźni, mimo że silni, niekoniecznie żyją długo. Liczba poczętych chłopców jest większa niż liczba poczętych dziewczynek, ale zarazem odsetek śmiertelności wśród płodów męskich jest większy niż wśród żeńskich i tak pozostaje już do końca życia. Gdy mężczyźni przekraczają sześćdziesiąty piąty rok życia, kobiety przewyższają ich liczebnie o 33%.

Doświadczenie walki ze stresem

Część przykładów opisanych na stronie zaczerpnęłam z własnej, dziesięcioletniej praktyki psychoterapeutycznej, poświęconej walce ze stresem; moimi pacjentami byli policjanci, strażacy, nauczyciele, pielęgniarki, działacze związków zawodowych, personel szpitalny i pacjenci, studenci, przedstawiciele wyższego szczebla zarządzania i kadry kierowniczej oraz robotnicy. Inne przykłady są rezultatem szczegółowych rozmów, jakie na potrzeby tej książki przeprowadziłam z pięćdziesięcioma mężczyznami w różnym wieku i na różnych etapach swojej drogi życiowej, którzy zechcieli podzielić się ze mną anonimowo swymi najbardziej intymnymi doświadczeniami. Część zamieszczonych w książce informacji uzyskałam od moich pacjentów w ciągu wielu lat. „Kto to jest typ »A«? pytali mnie częstokroć. Mam wrażenie, że to ktoś dokładnie taki jak ja!” „Co się ze mną dzieje? dopytywali się inni. Nienawidzę sytuacji, w których muszę na coś lub kogoś czekać i wszędzie się spóźniam”. „Co z tego, że znów jestem o rok starszy? mówili jeszcze inni, dodając przy tym: I dlaczego w ogóle tak się tym przejmuję?”

Wyniki ankiety sprzed kilkunastu lat nie mogą przekazać całej prawdy o stresach typowych dla mężczyzn

W latach dziewięćdziesiątych zamieściłam opis kilku konkretnych, żyjących obecnie i prowadzących określony tryb życia osób. Okazało się, że nic się nie zmieniło! Z ust moich nowych bohaterów dowiadujemy się, jak dużym obciążeniem jest dla nich jawne współzawodnictwo, zaczynające się już na poziomie dziecięcej ligi baseballu i rodzące nie mniej stresów w dorosłych „ligach”, gdzie przychodzi rywalizować z kolegami tej samej profesji. Mężczyźni opowiadają o niepokojach związanych z chęcią jak najlepszego wykazania się, towarzyszącym im od chwili, gdy wstają z łóżka, by udać się do pracy, do momentu powrotu do tegoż łóżka, by zrelaksować się i znaleźć w nim odprężenie. Mówią o pragnieniu posiadania kontroli nad własnym życiem, pracą, dziećmi, a nawet żoną. Opowiadają o potrzebie dokonań, pchającej ich ciągle do przodu, o strachu przed porażką i zwolnieniem z pracy, krępującym ich działania, i o konflikcie, jakiego doświadczają, gdy znajdą się w obrębie działania obu tych sił.

error: Content is protected !!